Fludara (fludarabina) – proszek do sporz. roztworu do wstrzykiwań i infuzji

Co to jest Fludara?

Jest to lek przeciwnowotworowy stosowany w chemioterapii nowotworów.

Co zawiera i jak działa Fludara?

Substancją czynną preparatu jest fludarabina. Jest to związek organiczny, chemioterapeutyk działający jako analog biologicznie czynnego nukleotydu purynowego, niezbędnego do syntezy kwasów nukleinowych. Podobieństwo chemiczne powoduje, że fludarabina (po wewnątrzkomórkowej fosforylacji) zastępuje biologicznie czynny metabolit w reakcjach biochemicznych. Ze względu na taki sposób działania należy do grupy leków przeciwnowotworowych zwanych antymetabolitami (jest antymetabolitem puryny). Fludarabina zaburza syntezę i stabilność kwasów nukleinowych DNA i RNA. Uniemożliwia to podziały komórkowe, syntezę białek i prowadzi do apoptotycznej śmierci komórki. Działanie fludarabiny dotyczy szczególnie komórek szybko dzielących się, jakimi są komórki nowotworowe. Preparat ogranicza podziały komórkowe a przez to wzrost i rozwój nowotworu. Ma więc działanie cytostatyczne. Jest chemioterapeutykiem stosowanym przede wszystkim w leczeniu białaczek różnego typu.

Kiedy stosować Fludara?

Preparat jest wskazany w leczeniu przewlekłej białaczki limfocytowej typu B–komórkowego (CLL) u osób z wystarczającą rezerwą szpiku kostnego.

Kiedy nie stosować tego preparatu?

Niestety, nawet jeżeli istnieją wskazania do stosowania preparatu, nie zawsze można go stosować. Nie możesz stosować preparatu jeżeli jesteś uczulony (wykazujesz nadwrażliwość) na którykolwiek składnik preparatu. Stosowanie preparatu jest przeciwwskazane u kobiet w ciąży i w okresie karmienia piersią. Nie możesz także stosować preparatu w przypadku występowania: ­ –zaburzeń czynności nerek (klirens kreatyniny mniejszy niż 30 ml/min) ­ –niedokrwistości hemolitycznej.

Kiedy zachować szczególną ostrożność stosując Fludara?

Niektóre choroby i inne okoliczności mogą stanowić przeciwwskazanie do stosowania lub wskazanie do zmiany dawkowania preparatu. W pewnych sytuacjach może okazać się konieczne przeprowadzenie określonych badań kontrolnych. Leczenie może być prowadzane wyłącznie pod nadzorem lekarza onkologa, posiadającego doświadczenie w stosowaniu chemioterapii przeciwnowotworowej. Stosowanie dużych dawek (większych niż zalecane) preparatu może nasilać jego działania niepożądane i powodować ciężkie toksyczne uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego (całkowita utrata wzroku, śpiączka, zgon). W przypadku dawek z zakresu dawek zalecanych ciężkie działanie neurotoksyczne preparatu występują rzadko i mogą obejmować napady padaczkowe, śpiączkę, stany pobudzenia, stany splątania. Należy zachować ostrożność stosując preparat u osób w złym stanie ogólnym, szczególnie w przypadku zahamowania czynności szpiku kostnego i występowania granulocytopenii (zmniejszenie liczby granulocytów w morfologii krwi), małopłytkowości (zmniejszenie liczby płytek krwi [trombocytów] w morfologii krwi), niedokrwistości lub występowania obecnie lub w przeszłości zakażeń drobnoustrojami oportunistycznymi. Podczas leczenia lekarz zaleci regularne badania hematologiczne ponieważ istnieje ryzyko wystąpienia zahamowania czynności szpiku kostnego, zwłaszcza neutropenii (zmniejszenie liczby granulocytów obojętnochłonnych [neutrofilów] w morfologii krwi), małopłytkowości (zmniejszenie liczby płytek krwi [trombocytów] w morfologii krwi), niedokrwistości. W przypadku osób, które wcześniej stosowały leki hamujące czynność szpiku kostnego (leczenie mielosupresyjne) może dojść do nasilonego zahamowania czynności szpiku kostnego. Zahamowanie czynności szpiku spowodowane chemioterapią jest zwykle odwracalne, lecz niekiedy wyniki badań hematologicznych mogą wskazywać na konieczność okresowego przerwania leczenia. Sporadycznie, w związku z upośledzeniem wytwarzania komórek krwi możliwy rozwój potencjalnie śmiertelnej pancytopenii (istotne zmniejszenie liczby wszystkich elementów morfotycznych krwi: krwinek białych, czerwonych oraz płytek krwi). Należy zachować ostrożność u osób z zaburzeniami czynności nerek. Lekarz odpowiednio zmniejszy dawkę w zależności od stopnia niewydolności nerek, określanego pomiarem klirensu kreatyniny. Stosowanie preparatu jest przeciwwskazane u osób, u których klirens kreatyniny jest mniejszy niż 30 ml/min. Należy zachować ostrożność w przypadku występowania zaburzeń czynności wątroby ze względu na możliwość toksycznego działania preparatu na wątrobę. Lekarz zaleci regularne kontrolowanie parametrów charakteryzujących czynność wątroby (np. oznaczenie aktywności enzymów wątrobowych, oznaczenie stężenia bilirubiny we krwi). Osoby leczone preparatem wymagające przetoczenia krwi powinny otrzymać krew wcześniej napromienioną aby uniknąć wystąpienia zagrażającej życiu, związanej z transfuzją reakcji przetoczonych limfocytów przeciwko komórkom gospodarz (reakcja „przeszczep przeciw gospodarzowi”). Leczenie preparatem może być związane z nasileniem lub nawrotem wcześniej istniejących nowotworowych zmian skóry. Należy zachować ostrożność u osób z dużymi guzami nowotworowymi chorych na przewlekłą białaczkę limfocytową ponieważ w okresie leczenia preparatem może wystąpić zespół ostrego rozpadu guza (nawet w pierwszym tygodniu leczenia). Stosowanie preparatu może być związane z wystąpieniem zagrażających życiu lub śmiertelnych chorób autoimmunologicznych (autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, plamica małopłytkowa, pęcherzyca, zespół Evansa). W przypadku wystąpienia objawów niedokrwistości hemolitycznej (gwałtowne zmniejszenie stężenia hemoglobiny) lekarz zaleci zaprzestanie stosowania preparatu i odpowiednie leczenie. Należy zachować ostrożność stosując preparat u osób powyżej 75. roku życia. Nie zaleca się stosowania preparatu u dzieci. W okresie leczenia preparatem (a także przez co najmniej 3 miesiące po jego zakończeniu) nie należy stosować szczepionek zawierających żywe drobnoustroje. Ze względu na obniżoną odporność u pacjentów, szczepionki te mogą spowodować ciężkie zakażenia a nawet zgon. Odpowiedź na szczepionki zawierające martwe lub inaktywowane drobnoustroje może być osłabiona. Chorzy na nowotwory oporne na leczenie fludarabiną nie powinni być leczeni chlorambucylem (zwykle chlorambucyl u tych chorych jest również nieskuteczny). Osoby leczone preparatem (zarówno mężczyźni jak i kobiety) powinny bezwzględnie skonsultować się z lekarzem w sprawie stosowania skutecznej antykoncepcji aby zapobiec ciąży w okresie leczenia a także przez co najmniej 6 miesięcy po jego zakończeniu. Czy ten preparat ma wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów? Nie ma danych dotyczących wpływu preparatu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn/urządzeń. Należy zachować ostrożność.

Dawkowanie preparatu Fludara

Preparat ma postać proszku do przygotowania roztworu do wstrzykiwań lub do infuzji i jest przeznaczony wyłącznie do podań dożylnych. Preparat może być podawany tylko przez kwalifikowany personel medyczny. Jeżeli masz jakiekolwiek wątpliwości dotyczące stosowania preparatu skonsultuj się z lekarzem. Lekarz dobierze schemat dawkowania indywidualnie. W trakcie leczenia lekarz będzie dostosowywał dawkowanie w zależności od wyników badań hematologicznych (liczby krwinek białych, liczby płytek krwi) a także, w zależności od nasilenia działań niepożądanych (gorączka, zakażenie, inne objawy toksycznego działania leku). Dorośli: 25 mg/m2 powierzchni ciała, 1 raz na dobę przez 5 dni, co 28 dni (po odpowiednim rozcieńczeniu preparat podawany jest w szybkim wstrzyknięciu dożylnym tzw. bolus lub w 30 min. wlewie dożylnym). Czas leczenia zależy od skuteczności i tolerancji leku. Należy zachować ostrożność u osób z zaburzeniami czynności nerek i wątroby. Lekarz dobierze dawkę w zależności od wyników badań laboratoryjnych (w szczególności od klirensu kreatyniny). Stosowanie preparatu jest przeciwwskazane w przypadku ciężkich zaburzeń czynności nerek (klirens kreatyniny mniejszy niż 30 ml/min). Należy zachować ostrożność stosując preparat u osób powyżej 75. roku życia. Nie zaleca się stosowania preparatu u dzieci i młodzieży ponieważ nie określono bezpieczeństwa i skuteczności działania preparatu w tej grupie wiekowej.

Czy można stosować Fludara w okresie ciąży i karmienia piersią?

W okresie ciąży nie stosuj żadnego leku bez konsultacji z lekarzem!Bardzo ważne jest, aby przed zastosowaniem jakiegokolwiek leku w okresie ciąży lub karmienia piersią skonsultować się z lekarzem i wyjaśnić ponad wszelką wątpliwość potencjalne zagrożenia i korzyści związane ze stosowaniem danego leku. Jeżeli jesteś w ciąży lub planujesz ciążę poinformuj o tym lekarza przepisującego receptę na ten lek. Zobacz też ostrzeżenia zawarte w akapicie „Kiedy zachować szczególną ostrożność stosując preparat?. Preparat jest przeciwwskazany w ciąży i w okresie karmienia piersią.

Czy mogę stosować równolegle inne preparaty?

Poinformuj lekarza o wszystkich przyjmowanych ostatnio lekach, również o tych, które są wydawane bez recepty. Nie zaleca się równoległego stosowania pentostatyny (deoksykoformicyny) ze względu na ryzyko wystąpienia toksycznego działania na płuca, mogącego doprowadzić do zgonu. Stosowanie dipirydamolu i innych inhibitorów wychwytu adenozyny może zmniejszać skuteczność działania preparatu. W okresie leczenia preparatem (a także przez co najmniej 3 miesiące po jego zakończeniu) nie należy stosować szczepionek zawierających żywe drobnoustroje.

Jakie działania niepożądane mogą wystąpić?

Jak każdy lek, również Fludara może powodować działania niepożądane, chociaż nie wystąpią one u wszystkich chorych stosujących ten preparat. Pamiętaj, że oczekiwane korzyści ze stosowania leku są z reguły większe, niż szkody wynikające z pojawienia się działań niepożądanych. Nasilenie działań niepożądanych preparatu może być większe, jeżeli jest on podawany w skojarzeniu z innymi chemioterapeutykami. Bardzo często możliwe zaburzenia hematologiczne: neutropenia (zmniejszenie liczby granulocytów obojętnochłonnych [neutrofilów] w morfologii krwi), niedokrwistość, małopłytkowość, gorączka, zakażenia (w tym zapalenie płuc), zwiększone ryzyko zakażeń oportunistycznych, w tym zakażeń związanych z reaktywacją utajonego wirusa Herpes lub wirusa Epsteina i Barr, zmęczenie, osłabienie, złe samopoczucie. Możliwe zaburzenia autoimmunologiczne (niedokrwistość hemolityczna, plamica małopłytkowa, pęcherzyca, zespół Evansa), nudności, wymioty, biegunka, brak apetytu, zapalenie błon śluzowych (jamy ustnej, gardła, przełyku, odbytnicy), krwawienia z przewodu pokarmowego, zaburzenia czynności wątroby, krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego, obrzęki. Możliwe reakcje nadwrażliwości (wysypka, świąd, zaczerwienienie). Rzadko: niebezpieczne reakcje anafilaktyczne (kaszel, duszność, wstrząs), martwica toksyczna rozpływna, zespół Stevensa i Johnsona. Niezbyt często zespół rozpadu guza obejmujący zwiększone stężenie kwasu moczowego we krwi (hiperurykemia), zwiększone stężenie fosforanów we krwi (hiperfosfatemia), nieprawidłowe stężenie wapnia we krwi, krwiomocz, wydalanie kryształów w moczu (krystaluria), niewydolność nerek. Możliwe stany splątania, zaburzenia czuciowo–ruchowe, senność, pobudzenie, napady padaczkowe, zaburzenia widzenia, zapalenie nerwu wzrokowego, całkowita utrata wzroku, zaburzenia rytmu serca, ból w klatce piersiowej, niewydolność serca.