Holoxan (ifosfamid) – proszek do przyg. roztworu do wstrzykiwań

Co to jest Holoxan?

Jest to lek przeciwnowotworowy stosowany w chemioterapii nowotworów.

Co zawiera i jak działa Holoxan?

Substancją czynną preparatu jest ifosfamid. Jest to związek organiczny stosowany jako lek przeciwnowotworowy. Działanie chemioterapeutyczne wykazuje dopiero po przemianach metabolicznych w wątrobie do form aktywnych. Metabolity ifosfamidu wykazują działanie alkilujące w stosunku do makrocząsteczek biologicznych, w szczególności do DNA, co prowadzi do ich chemicznej modyfikacji. Alkilacja powoduje fragmentację łańcuchów DNA, zaburzenia syntezy kwasów nukleinowych (DNA i RNA) oraz białek i prowadzi do śmierci komórki. Działanie cytotoksyczne preparatu dotyczy szczególnie komórek szybko dzielących się (w których mechanizmy naprawy DNA są niewystarczające) jakimi są komórki nowotworowe. Ifosfamid jest stosowany dożylnie w chemioterapii wielu typów nowotworów. Jest syntetycznym analogiem stosowanego powszechnie cyklofosfamidu, jednakże w wielu przypadkach nowotwory oporne na cyklofosfamid odpowiadają na podanie ifosfamidu.

Kiedy stosować Holoxan?

Preparat jest wskazany w następujących typach nowotworów: · w leczeniu skojarzonym zaawansowanej postaci raka jądra, jeśli po wstępnej chemioterapii nie uzyskano odpowiedzi w stopniu zadowalającym · w leczeniu skojarzonym zaawansowanej postaci raka jajnika, jeśli wstępna chemioterapia z zastosowaniem cisplatyny jest nieskuteczna · w monoterapii zaawansowanej postaci raka szyjki macicy oraz w leczeniu nawrotów · w leczeniu objawowym zaawansowanego, opornego na leczenie raka piersi lub nawrotów raka piersi · w monoterapii lub leczeniu skojarzonym niedrobnokomórkowego raka płuc u chorych z guzami nieoperacyjnymi lub z przerzutami · w leczeniu skojarzonym drobnokomórkowego raka płuc · w monoterapii lub w leczeniu skojarzonym mięsaków tkanek miękkich (w tym mięsaka kościopochodnego i mięsaka prążkowanokomórkowego), jeżeli standardowe leczenie nie jest skuteczne · w leczeniu skojarzonym mięsaka Ewinga jeżeli pierwotne leczenie cytostatyczne jest nieskuteczne · w leczeniu skojarzonym chłoniaków złośliwych nieziarniczych o wysokiej złośliwości, które nie odpowiadają na wstępne leczenie oraz u chorych z guzami nawrotowymi · w leczeniu skojarzonym ziarnicy złośliwej, jeśli pierwotne leczenie cytostatyczne było nieskuteczne, u chorych z chłoniakami nowotworowymi lub opornymi na leczenie.

Kiedy nie stosować tego preparatu?

Niestety, nawet jeżeli istnieją wskazania do stosowania preparatu, nie zawsze można go stosować. Nie możesz stosować preparatu jeżeli jesteś uczulony (wykazujesz nadwrażliwość) na którykolwiek składnik preparatu. Stosowanie preparatu jest przeciwwskazane w ciąży i w okresie karmienia piersią. Nie możesz także stosować preparatu jeżeli rozpoznano u Ciebie: · czynne zakażenia · znaczne zahamowanie czynności szpiku kostnego (szczególnie po wcześniejszym stosowaniu leków cytostatycznych i/lub radioterapii) · zapalenie pęcherza moczowego · niewydolność nerek i/lub utrudnienie odpływu moczu.

Kiedy zachować szczególną ostrożność stosując Holoxan?

Niektóre choroby i inne okoliczności mogą stanowić przeciwwskazanie do stosowania lub wskazanie do zmiany dawkowania preparatu. W pewnych sytuacjach może okazać się konieczne przeprowadzenie określonych badań kontrolnych. Leczenie może być prowadzane wyłącznie pod nadzorem lekarza onkologa, posiadającego doświadczenie w stosowaniu chemioterapii przeciwnowotworowej. Podczas leczenia lekarz zaleci regularne (w niektórych przypadkach nawet codzienne) badania hematologiczne ze względu na duże prawdopodobieństwo wystąpienia zahamowania czynności szpiku kostnego, zwłaszcza u chorych po wcześniejszej radioterapii lub chemioterapii oraz u chorych z zaburzeniami czynności nerek. Istnieje ryzyko wystąpienia leukopenii (zmniejszenie liczby krwinek białych [leukocytów] w morfologii krwi) oraz małopłytkowości (zmniejszenie liczby płytek krwi). Jeżeli liczba krwinek białych będzie mniejsza niż 2500/mikrolitr lekarz zaleci przerwanie stosowania preparatu. Może też zalecić profilaktyczne przyjęcie antybiotyków i/lub leków przeciwgrzybiczych, zwłaszcza jeżeli dodatkowo wystąpi gorączka. Zwykle najniższe wartości (nadir) liczby krwinek białych i płytek krwi występują w 1. lub w 2. tygodniu leczenia a obraz krwi normalizuje się z reguły w ciągu 3–4 tygodni. Szczególną ostrożność należy zachować u chorych z osłabioną odpowiedzią immunologiczną (np. w przypadku cukrzycy), z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek, po wcześniejszej radioterapii lub chemioterapii a także u chorych osłabionych lub w podeszłym wieku. W każdym przypadku indywidualnie lekarz dostosuje dawkowanie. Stosowanie preparatu wiąże się z ryzykiem jego toksycznego działania na układ nerwowy. Chorzy z przerzutami nowotworowymi do mózgu i/lub objawami mózgowymi muszą pozostawać pod ścisłą obserwacją lekarza. Istnieje ryzyko wystąpienia encefalopatii (termin określający pewien rodzaj uszkodzeń mózgu), szczególnie u chorych z niewydolnością nerek, z utrudnionym odpływem moczu z przyczyn pozanerkowych (np. guzy w obrębie miednicy małej), stosujących uprzednio leki nefrotoksyczne (np. cisplatynę) oraz u chorych w podeszłym wieku, w złym stanie ogólnym, nadużywających alkoholu, z niewydolnością wątroby, z kwasicą lub zmniejszonym stężeniem albumin i wodorowęglanów we krwi. W przypadku wystąpienia encefalopatii należy przerwać leczenie i nie stosować powtórnie ifosfamidu. U chorych z encefalopatią indukowaną ifosfamidem należy zachować szczególną ostrożność stosując leki działające na ośrodkowy układ nerwowy (np. leki przeciwwymiotne, uspokajające, opioidowe leki przeciwbólowe, leki przeciwhistaminowe), a jeżeli to możliwe należy przerwać ich stosowanie. Chorzy z wcześniej istniejącą chorobą serca wymagają regularnej kontroli elektrolitów i ścisłej obserwacji medycznej. Toksyczne działanie preparatu na serce może być nasilone u chorych poddawanych wcześniej radioterapii (napromienianie okolicy serca) lub chorych leczonych antybiotykami antacyklinowymi (np. doksorubicyną) lub pentostatyną. Stosowanie preparatu wiąże się z możliwością toksycznego działania leku na układ pokarmowy i wystąpienia nudności i wymiotów oraz zapalenia jamy ustnej. Aby zmniejszyć nasilenie działań niepożądanych lekarz zaleci stosowanie preparatów przeciwwymiotnych. Należy zaprzestać spożywania alkoholu, który może nasilać nudności i wymioty. Dbałość o higienę jamy ustnej może pomóc w złagodzeniu objawów stanu zapalnego. Należy zachować ostrożność u chorych z zaburzeniami czynności wątroby. W każdym przypadku indywidualnie lekarz rozważy zasadność stosowania leku i ustali odpowiednie w danym przypadku dawkowanie. Nie zaleca się spożywania alkoholu, który może zwiększyć ryzyko zaburzenia czynności wątroby. W przypadku zaburzeń czynności nerek stwierdzonych przed rozpoczęciem leczenia lekarz w każdym przypadku indywidualnie podejmie decyzję dotyczącą możliwości stosowania preparatu. Chorzy z zaburzeniami czynności nerek wymagają ścisłej obserwacji medycznej i regularnej kontroli parametrów czynności nerek (analiza moczu, badania krwi). Przed rozpoczęciem leczenia należy wykluczyć zapalenie pęcherza moczowego, niedrożność dróg moczowych, zaburzenia elektrolitowe i zakażenia. Konieczne jest regularne opróżnianie pęcherza moczowego i przyjmowanie odpowiedniej ilości płynów w celu zapewnienia odpowiedniego nawodnienia. Lekarz może także zalecić stosowanie mesny. Pozwoli to ograniczyć toksyczne działania preparatu na pęcherz moczowy. Jeżeli w okresie leczenia wystąpi zapalenie pęcherza moczowego lub w moczu pojawią się krwinki czerwone (erytrocyty) leczenie należy przerwać do czasu ustąpienia objawów. Zapewnienie odpowiedniej diurezy i regularna kontrola czynności nerek jest szczególnie istotna w przypadku stosowania dużych dawek preparatu, leczenia długotrwałego oraz w przypadku stosowania preparatu u dzieci. W przypadku wystąpienia zaburzeń czynności nerek lekarz podejmie decyzję o kontynuowaniu lub zaprzestaniu leczenia po rozważeniu ryzyka i korzyści związanych z dalszym leczeniem. Istnieje ryzyko wystąpienia nieodwracalnego uszkodzenia nerek. Aktywacja działania cytotoksycznego leku następuje w wątrobie, dlatego po przypadkowym wynaczynieniu preparatu ryzyko uszkodzenia okolicznych tkanek jest niewielkie. Jednakże, w przypadku wynaczynienia personel medyczny przerwie wlew dożylny, usunie roztwór leku z tkanki i przepłucze miejsce wynaczynienia roztworem soli fizjologicznej. Chorzy na cukrzycę powinni pamiętać o regularnym kontrolowaniu stężenia glukozy we krwi. Leczenie ifosfamidem może spowodować nieodwracalną bezpłodność. Dlatego mężczyźni, którzy w przyszłości zamierzają zostać ojcami powinni skonsultować się z lekarzem w sprawach dotyczących możliwości zebrania i przechowywania nasienia pobranego przed rozpoczęciem leczenia. Osoby leczone preparatem (zarówno mężczyźni jak i kobiety) powinny bezwzględnie skonsultować się z lekarzem w sprawie stosowania skutecznej antykoncepcji aby zapobiec ciąży w okresie leczenia oraz dodatkowo przez 6 miesięcy po jego zakończeniu. Czy ten preparat ma wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów? Preparat może powodować wystąpienie encefalopatii i innych działań niepożądanych (np. wymiotów, nudności), które mogą upośledzać zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania urządzeń/maszyn. Należy zachować ostrożność i skonsultować się z lekarzem w sprawie oceny zdolności do uczestnictwa w ruchu drogowym lub do obsługi maszyn/urządzeń.

Dawkowanie preparatu Holoxan

Preparat ma postać proszku do przygotowania roztworu do wstrzykiwań (stężenie ifosfamidu w roztworze gotowym do użycia nie może być większe niż 4%). Przygotowany roztwór może być podawany wyłącznie dożylnie. Wlew dożylny może być prowadzony tylko przez kwalifikowany personel medyczny. Jeżeli masz jakiekolwiek wątpliwości dotyczące stosowania preparatu skonsultuj się z lekarzem. Lekarz określi czas trwania leczenia oraz dobierze dawkowanie indywidualnie w zależności od wskazania, oczekiwanego rezultatu, sytuacji klinicznej, oraz od tego czy preparat stosowany będzie w monoterapii czy jako składnik chemioterapii wielolekowej. W trakcie leczenia lekarz będzie dostosowywał dawkowanie w zależności od wyników badań hematologicznych (liczby krwinek białych) a także w zależności od nasilenia działań niepożądanych. W monoterapii u dorosłych najczęściej stosowany jest schemat leczenia oparty na dawkach frakcjonowanych: 1,2–2,4 g/m2 powierzchni ciała na dobę przez 5 kolejnych dni; czas trwania wlewu wynosi 30–120 minut; całkowita dawka podana w 1 cyklu wynosi: 6–12 g/m2 powierzchni ciała. Preparat może być także podawany w dużej dawce we wlewie ciągłym: 5 g/m2 powierzchni ciała we wlewie 24. godzinnym; dawka maksymalna w 1 cyklu leczenia wynosi 8 g/m2 powierzchni ciała i nie może być przekraczana; pojedyncza duża dawka może powodować nasilenie działań niepożądanych (hemato-, uro-, nefro-, i neurotoksyczności). W leczeniu skojarzonym z innymi lekami cytotoksycznymi zwykle stosuje się mniejsze dawki lub wydłuża się przerwę pomiędzy kolejnymi cyklami leczenia. Cykle leczenia mogą być powtarzane co 3–4 tygodnie. U dzieci i młodzieży zasadniczo stosuje się schematy dawkowania jak u osób dorosłych. U osób w podeszłym wieku lekarz dostosuje dawkowanie w zależności od stanu ogólnego, współistniejących chorób i stosowanych leków. Stosowanie preparatu jest przeciwwskazane u osób z zaburzeniami czynności nerek; w niektórych sytuacjach pomimo występowania zaburzeń czynności nerek lekarz może w razie konieczności zalecić stosowanie preparatu i odpowiednio zmodyfikować jego dawkowanie. W przypadku występowania zahamowania czynności szpiku kostnego lub ciężkich zaburzeń czynności wątroby lekarz odpowiednio dostosuje dawkowanie.

Czy można stosować Holoxan w okresie ciąży i karmienia piersią?

W okresie ciąży nie stosuj żadnego leku bez konsultacji z lekarzem! Bardzo ważne jest, aby przed zastosowaniem jakiegokolwiek leku w okresie ciąży lub karmienia piersią skonsultować się z lekarzem i wyjaśnić ponad wszelką wątpliwość potencjalne zagrożenia i korzyści związane ze stosowaniem danego leku. Jeżeli jesteś w ciąży lub planujesz ciążę poinformuj o tym lekarza przepisującego receptę na ten lek. Zobacz też ostrzeżenia zawarte w akapicie „Kiedy zachować szczególną ostrożność stosując preparat?. Stosowanie preparatu jest przeciwwskazane w ciąży, szczególnie w jej I trymestrze. Stosowanie preparatu w II i III trymestrze ciąży jest dopuszczone jedynie w sytuacji gdy lekarz po rozważeniu korzyści dla matki w stosunku do ryzyka dla płodu uzna, że jest to bezwzględnie konieczne i że leczenia nie można odłożyć. Preparat jest przeciwwskazany w okresie karmienia piersią.

Czy mogę stosować równolegle inne preparaty?

Poinformuj lekarza o wszystkich przyjmowanych ostatnio lekach, również o tych, które są wydawane bez recepty. Działania toksyczne preparatu na szpik kostny mogą ulec nasileniu w przypadku stosowania innych cytostatyków lub radioterapii. Równoległe stosowanie allopurynolu (lek stosowany np. w profilaktyce dny moczanowej lub w leczeniu kamicy dróg moczowych) lub hydrochlorotiazydu (lek moczopędny) może nasilać działanie preparatu hamujące czynność szpiku kostnego. W okresie leczenia nie należy stosować szczepionek zawierających żywe drobnoustroje z powodu ryzyka wystąpienia uogólnionej choroby poszczepiennej. Odpowiedź immunologiczna na inne szczepienia prowadzone w okresie leczenia może być osłabiona ze względu na immunosupresyjne działanie ifosfamidu. Preparat może nasilać działanie warfaryny (lek przeciwzakrzepowy) i zwiększać ryzyko krwotoków. Równoległe lub wcześniejsze stosowanie leków nefrotoksycznych (np. cisplatyny, aminoglikozydów, acyklowiru, amfoterycyny B) może nasilać toksyczne działanie preparatu na nerki w konsekwencji także jego działanie toksyczne na układ krwionośny oraz układ nerwowy. W przypadku wystąpienia encefalopatii indukowanej ifosfamidem należy zachować szczególną ostrożność stosując leki działające na ośrodkowy układ nerwowy (np. leki przeciwwymiotne, uspokajające, opioidowe leki przeciwbólowe, leki przeciwhistaminowe), a jeżeli to możliwe przerwać ich stosowanie. Preparat może nasilać hipoglikemizujące (zmniejszające stężenie glukozy we krwi) działanie pochodnych sulfonylomocznika stosowanych jako doustne leki przeciwcukrzycowe. Należy zachować szczególną ostrożność stosując równolegle leki wpływające na aktywność izoenzymu 2B6 cytochromu P450 (np. bupropion, orfenadryna, cyklofosfamid). Stosowanie fenobarbitalu, fenytoiny, benzodiazepin, prymidonu, karbamazepiny, ryfampicyny lub wodzianu chloralu może nasilać metabolizm ifosfamidu przez enzymy mikrosomalne wątroby. Antybiotyki antracyklinowe (np. doksorubicyna), pentostatyna, trastuzumab, cytarabina lub radioterapia okolic serca mogą nasilać kardiotoksyczne (uszkadzające serce) działania ifosfamidu. Nie należy spożywać grejpfrutów ani soku grejpfrutowego ponieważ może to utrudniać aktywację preparatu przez enzymy wątroby i zmniejszać skuteczność jego działania. Ifosfamid może nasilać reakcje skórne wywołane radioterapią. Działania toksyczne preparatu mogą ulec nasileniu w przypadku równoległego stosowania: chlorpromazyny, trójjodotyroniny, inhibitorów dehydrogenazy aldehydowej np. disulfiramu. Działanie suksametonium (lek zwiotczający mięśnie) może ulec nasileniu. W okresie leczenia nie należy spożywać alkoholu.

Jakie działania niepożądane mogą wystąpić?

Jak każdy lek, również Holoxan może powodować działania niepożądane, chociaż nie wystąpią one u wszystkich chorych stosujących ten preparat. Pamiętaj, że oczekiwane korzyści ze stosowania leku są z reguły większe, niż szkody wynikające z pojawienia się działań niepożądanych. Nasilenie działań niepożądanych preparatu może być większe, jeżeli jest on podawany w skojarzeniu z innymi chemioterapeutykami. Bardzo często możliwe zahamowanie czynności szpiku i zaburzenia hematologiczne: leukopenia (zmniejszenie liczby krwinek białych [leukocytów] w morfologii krwi), neutropenia (zmniejszenie liczby granulocytów obojętnochłonnych [neutrofilów] w morfologii krwi), a także związane z nimi zakażenia, gorączka neutropeniczna i rzadziej zapalenie płuc i posocznica. Bardzo często: nudności i wymioty, łysienie, występowanie krwinek czerwonych (erytrocytów) w moczu, krwiomocz, często krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego, encefalopatia (termin określający rodzaj uszkodzeń mózgu), ospałość. Często: zmęczenie, osłabienie, złe samopoczucie, kwasica metaboliczna, małopłytkowość. Niezbyt często lub rzadko możliwe: niedokrwistość, krwawienia, niedociśnienie tętnicze, zaburzenia elektrolitowe, reakcje nadwrażliwości, odwodnienie, biegunka, zapalenie jamy ustnej, anoreksja, zaparcia, wysypka, stan zapalny skóry, zawroty głowy, senność, zaburzenia pamięci, zespół móżdżkowy, omamy, psychozy, niepokój ruchowy, splątanie, dezorientacja, zaburzenia widzenia, zaburzenia czynności wątroby (zwiększenie stężenia bilirubiny, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, zapalenie wątroby), zaburzenia czynności nerek i dróg moczowych (nietrzymanie moczu, podrażnienia pęcherza, bezmocz, zaburzenia kłębuszkowe, kwasica kanalikowa, ostra i przewlekła niewydolność nerek), ból w klatce piersiowej, kaszel, duszność, zaburzenia czynności serca (zaburzenia rytmu, niewydolność serca, zmiany w EKG), zaburzenia owulacji (w tym nieodwracalne), brak miesiączki, zaburzenia spermatogenezy (w tym nieodwracalne), reakcje w miejscu podania. Istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia wtórnych nowotworów (raka przewodów moczowych, zespołów mielodysplastycznych, ostrej białaczki). Bardzo rzadko zaburzenia oddechowe (śródmiąższowe zapalenie płuc, zwłóknienie płuc, niewydolność oddechowa, obrzęk płuc), zespół wykrzepiania wewnątrznaczyniowego, zespół hemolityczno–mocznicowy, stany zakrzepowo–zatorowe, zawał serca, zatrzymanie serca, ostre zapalenie trzustki, rozpad mięśni prążkowanych, zespół Franconiego (mogący prowadzić do krzywicy i rozmiękania kości), zespół nadmiernego wydzielania hormonu antydiuretycznego ADH z niedoborem sodu we krwi i zatrzymaniem wody oraz objawami towarzyszącymi (splątanie, skurcze). Bardzo rzadko drgawki i śpiączka mogące prowadzić do zgonu, polineuropatie, zmniejszenie stężenia potasu we krwi (hipokaliemia), nasilona reakcja na radioterapię. Bardzo rzadko możliwe niebezpieczne dla życia reakcje anafilaktyczne (w tym wstrząs anafilaktyczny) oraz toksyczne reakcje skórne.