Iressa (gefitynib) – tabl. powl.

Co to jest Iressa?

Jest to lek stosowany w leczeniu nowotworów.

Co zawiera i jak działa Iressa?

Substancją czynną preparatu jest gefitynib, lek przeciwnowotworowy z grupy inhibitorów kinaz białkowych. Kinazy białkowe są to enzymy, które fosforylują inne białka w komórce i w ten sposób regulują ich aktywność. W komórkach prawidłowych aktywność kinaz białkowych jest ściśle regulowana, natomiast w komórkach nowotworowych często wymyka się spod kontroli i jest nadmierna. Powoduje to zaburzenia funkcjonowania wielu szlaków komórkowych, a w konsekwencji prowadzi do nasilenia podziałów komórkowych i nieokontrolowanego rozrostu nowotworu. Zahamowanie, czyli inhibicja nadmiernej aktywności kinaz białkowych jest celem terapeutycznym omawianej grupy leków przeciwnowotworowych. Gefitynib hamuje aktywność tyrozynowej kinazy białkowej będącej częścią receptora dla naskórkowego czynnika wzrostu (EGFR). Zahamowanie aktywności tej kinazy przez gefitynib prowadzi do zahamowania podziałów komórkowych i do apoptotycznej śmierci komórki nowotworowej.

Kiedy stosować Iressa?

Preparat jest wskazany w leczeniu dorosłych chorych z niedrobnokomórkowym rakiem płuca, miejscowo zaawansowanym lub z przerzutami, z aktywującą mutacją EGFR-TK (receptora dla naskórkowego czynnika wzrostu).

Kiedy nie stosować tego preparatu?

Niestety, nawet jeżeli istnieją wskazania do stosowania preparatu, nie zawsze można go stosować. Nie możesz stosować preparatu jeżeli jesteś uczulony (wykazujesz nadwrażliwość) na którykolwiek składnik preparatu. Należy unikać stosowania preparatu w ciąży. Preparat jest przeciwwskazany w okresie karmienia piersią.

Kiedy zachować szczególną ostrożność stosując Iressa?

Niektóre choroby i inne okoliczności mogą stanowić przeciwwskazanie do stosowania lub wskazanie do zmiany dawkowania preparatu. W pewnych sytuacjach może okazać się konieczne przeprowadzenie określonych badań kontrolnych. Leczenie może być prowadzone wyłącznie pod nadzorem lekarza onkologa, posiadającego doświadczenie w stosowaniu leków przeciwnowotworowych. Istotne jest aby przed rozpoczęciem leczenia potwierdzić w badaniach specjalistycznych występowanie mutacji receptora dla naskórkowego czynnika wzrostu (EGFR). Nie wykazano istotnego klinicznie działania preparatu w przypadku braku powyższej mutacji. Stosowanie preparatu wiąże się z ryzykiem wystąpienia śródmiąższowej choroby płuc. Śródmiąższowa choroba płuc może mieć ciężki przebieg i w niektórych przypadkach może prowadzić do śmierci. Jeżeli wystąpią nowe lub nasilą się istniejące objawy ze strony układu oddechowego należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem. Objawy mogą obejmować: duszność, kaszel, gorączkę. Rozpoznanie śródmiąższowej choroby płuc wymaga przerwania stosowania preparatu oraz zastosowania właściwego leczenia. Zwiększone ryzyko wystąpienia śródmiąższowej choroby płuc istnieje u osób: palących tytoń, w złym stanie ogólnym, ze zmianami miąższowymi w płucach, w wieku powyżej 55. roku życia, ze współistniejącą chorobą serca oraz u osób, u których niedrobnokomórkowego raka płuca rozpoznano niedawno, tj. w okresie ostatnich 6. miesięcy. Zaburzenie czynności wątroby może zwiększać narażenie na gefitynib; należy zachować ostrożność w przypadku występowania zaburzeń czynności wątroby w stopniu łagodnym lub umiarkowanym. U chorych z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby lekarz podejmie decyzję czy należy przerwać stosowanie preparatu. Lekarz zaleci regularne badania czynności wątroby, zwłaszcza u chorych szczególnie narażonych na wystąpienie zaburzeń jej czynności (np. osoby przyjmujące równolegle leki działające toksycznie na wątrobę, osoby z istniejącymi wcześniej zaburzeniami czynności wątroby). Należy unikać równoległego stosowania preparatów, które silnie stymulują lub hamują aktywność izoenzymu 3A4 cytochromu P450 (zobacz poniżej, gdzie omówiono interakcje preparatu z innymi lekami), ponieważ mogą one powodować zmianę stężenia gefitynibu we krwi. Równoległe stosowanie leków przeciwzakrzepowych (np. warfaryny) może zwiększać ryzyko krwawienia; w razie konieczności równoległego stosowania preparatów przeciwzakrzepowych należy regularnie monitorować parametry krzepnięcia krwi. Preparaty zmieniające odczyn środowiska (pH) górnego odcinka przewodu pokarmowego mogą mieć wpływ na wchłanianie preparatu i zmniejszać skuteczność jego działania. Należy unikać równoległego stosowania inhibitorów pompy protonowej (np. omeprazol, pantoprazol), leków zobojętniających sok żołądkowy, leków hamujących aktywację receptora histaminy H2 (np. ranitydyna, famotydyna). Jeżeli konieczne jest przyjmowanie leków zobojętniających sok żołądkowy należy skonsultować się z lekarzem. Gefitynib stosowany równolegle z winorelbiną (inny lek przeciwnowotworowy) może powodować nasilenie występującej po winorelbinie neutropenii, tj. zaburzenia hematologicznego, podczas którego zmniejszeniu ulega ilość granulocytów obojętnochłonnych (neutrofilów) we krwi. Leczeniu może towarzyszyć biegunka (niekiedy ciężka, która może prowadzić do zgonu), nudności, wymioty, jadłowstręt. W razie utrzymywania lub nasilenia się objawów należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem. Lekarz może przerwać stosowanie preparatu i wdrożyć odpowiednie leczenie aby zapobiec odwodnieniu (w tym zmianom stężenia elektrolitów i niewydolności nerek). Szczególnie narażeni na wystąpienie odwodnienia i jego skutków są chorzy w podeszłym wieku oraz chorzy przyjmujący równolegle inne leki, chorzy ze współistniejącymi innymi chorobami lub w złym stanie ogólnym. Leczenie może być związane z wystąpieniem działań niepożądanych dotyczących gałki ocznej (suche zapalenie rogówki lub spojówki, zapalenie rogówki, nadżerka rogówki). Jeżeli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane dotyczące oka należy skonsultować się z lekarzem, ponieważ może być konieczne dodatkowe leczenie okulistyczne lub przerwanie stosowania preparatu. Osoby leczone preparatem (zarówno mężczyźni jak i kobiety) powinny bezwzględnie skonsultować się z lekarzem w sprawie stosowania skutecznej antykoncepcji aby zapobiec ciąży w okresie leczenia. Informacje dodatkowe o pozostałych składnikach preparatu: –preparat zawiera laktozę; osoby z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy–galaktozy, nie powinny stosować tego preparatu. Czy ten preparat ma wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów? Wpływ preparatu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania urządzeń/maszyn jest nieistotny. Jednakże osoby, u których występuje osłabienie, które jest jednym z działań niepożądanych preparatu, powinny zachować ostrożność.

Dawkowanie preparatu Iressa

Preparat ma postać tabletek do stosowania doustnego. Preparat należy przyjmować niezależnie od posiłków, o tej samej porze dnia. Tabletkę należy połykać w całości (bez rozgryzania, łamania, żucia itp.) popijając szklanką wody. Jeżeli chory nie potrafi przyjąć całej tabletki, można ją rozpuścić w niegazowanej wodzie. W tym celu należy wrzucić całą tabletkę (nie należy kruszyć tabletki) do szklanki w połowie wypełnionej wodą i poczekać aż się rozpuści (co może trwać do 20 minut). Można zamieszać co jakiś czas. Zawiesinę należy wypić zaraz po przygotowaniu (do 60 minut od przygotowania). Po wypiciu zawiesiny należy dodatkowo wypić pół szklanki czystej wody. Nie należy używać innych płynów. Jeżeli masz jakiekolwiek wątpliwości dotyczące stosowania preparatu skonsultuj się z lekarzem. Lekarz określi czas trwania leczenia indywidualnie, w zależności od sytuacji klinicznej. Dorośli: 250 mg 1 raz na dobę. Nie ma wskazań do stosowania preparatu u dzieci i młodzieży poniżej 18. roku życia. Nie ma konieczności dostosowywania dawki u osób w podeszłym wieku. W przypadku wystąpienia biegunki lub reakcji skórnych należy przerwać stosowanie leku na okres do 14 dni, jeżeli objawy te powtórzą się po wznowieniu terapii, należy zaprzestać stosowania preparatu. U chorych z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (jeżeli klirens kreatyniny jest większy niż 20 ml/min) nie ma konieczności dostosowywania dawki. U osób z klirensem kreatyniny mniejszym niż 20 ml/min należy zachować ostrożność. U chorych z zaburzeniami czynności wątroby w stopniu umiarkowanym lub ciężkim należy zachować ostrożność; u tych chorych zwiększa się ryzyko wystąpienia działań niepożądanych. Lekarz zaleci regularne badania pozwalające monitorować czynność wątroby. U osób, u których rozpoznano zaburzenia metaboliczne polegające na zwolnieniu metabolizmu z udziałem izoenzymu 2D6 cytochromu P450 nie ma konieczności dostosowywania dawkowania, ale należy zachować ostrożność ze względu na możliwe nasilenie występujących działań niepożądanych.

Czy można stosować Iressa w okresie ciąży i karmienia piersią?

W okresie ciąży nie stosuj żadnego leku bez konsultacji z lekarzem! Bardzo ważne jest, aby przed zastosowaniem jakiegokolwiek leku w okresie ciąży lub karmienia piersią skonsultować się z lekarzem i wyjaśnić ponad wszelką wątpliwość potencjalne zagrożenia i korzyści związane ze stosowaniem danego leku. Jeżeli jesteś w ciąży lub planujesz ciążę poinformuj o tym lekarza przepisującego receptę na ten lek. Zobacz też ostrzeżenia zawarte w akapicie „Kiedy zachować szczególną ostrożność stosując preparat?. Preparatu nie wolno stosować w ciąży, jeśli nie jest to bezwzględnie konieczne. Preparat jest przeciwwskazany w okresie karmienia piersią.

Czy mogę stosować równolegle inne preparaty?

Poinformuj lekarza o wszystkich przyjmowanych ostatnio lekach, również o tych, które są wydawane bez recepty. Gefitynib jest metabolizowany głównie z udziałem izoenzymu 3A4 (i w mniejszym stopniu 2D6) cytochromu P450 i dlatego istnieje możliwość interakcji z lekami, które hamują bądź nasilają aktywność tych izoenzymów, lub są przez nie metabolizowane. Leki silnie hamujące aktywność izoenzymu 3A4 (takie jak ketokonazol, posakonazol, itrakonazol, worykonazol, nefazodon, rytonawir, atazanawir, nelfinawir, telitromycyna, klarytromycyna, erytromycyna) mogą zwiększać stężenie gefitynibu we krwi i mogą zwiększać narażenie (ekspozycję) na gefitynib; dlatego zaleca się zachowanie ostrożności w przypadku konieczności równoległego stosowania tych preparatów. Istnieje ryzyko nasilenia działań niepożądanych preparatu. Ryzyko to jest dodatkowo zwiększone u osób z zaburzeniem metabolicznym polegającym na wolnym metabolizmie z udziałem izoenzymu 2D6 oraz u osób, stosujących równolegle leki hamujące aktywność tego izoenzymu. Leki silnie zwiększające aktywność izoenzymu 3A4 cytochromu P450 (takie jak ryfampicyna, deksametazon i inne kortykosteroidy, fenytoina, karbamazepina, fenobarbital, efawirenz, newirapina, preparaty zawierające ziele dziurawca) mogą zmniejszać stężenie gefitynibu i zmniejszać ekspozycję na gefitynib oraz skuteczność jego działania; dlatego nie zaleca się równoległego stosowania tych preparatów. Preparaty zmieniające odczyn środowiska (pH) górnego odcinka przewodu pokarmowego mogą mieć wpływ na wchłanianie preparatu i zmniejszać skuteczność jego działania. Należy unikać równoległego stosowania inhibitorów pompy protonowej (np. omeprazol, pantoprazol), leków zobojętniających sok żołądkowy, leków hamujących aktywację receptora histaminy H2 (np. ranitydyna, famotydyna). Jeżeli konieczne jest przyjmowanie tak działających leków należy skonsultować się z lekarzem. Chorzy przyjmujący leki przeciwzakrzepowe (np. warfarynę) powinni regularnie kontrolować parametry krzepnięcia krwi (w tym czas protrombinowy), ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia krwawienia. Gefitynib może zwiększać stężenie leków metabolizowanych przez izoenzym 2D6 cytochromu P450 (np. metoprololu); niekiedy może być konieczne dostosowanie dawek tych preparatów.

Jakie działania niepożądane mogą wystąpić?

Jak każdy lek, również Iressa może powodować działania niepożądane, chociaż nie wystąpią one u wszystkich chorych stosujących ten preparat. Pamiętaj, że oczekiwane korzyści ze stosowania leku są z reguły większe, niż szkody wynikające z pojawienia się działań niepożądanych. Najczęściej występującymi działaniami niepożądanymi są objawy skórne (wysypka, trądzik, suchość skóry, świąd) i biegunka. Ponadto, bardzo często występują: anoreksja, nudności, wymioty, zapalenie jamy ustnej, zwiększenie aktywności enzymu wątrobowego ALT, osłabienie. Często: zapalenie spojówek, zapalenie powiek, suchość gałki ocznej, krwawienie z nosa, krwiomocz, śródmiąższowa choroba płuc (w tym przypadki zakończone zgonem), odwodnienie (jako skutek biegunki, wymiotów, braku apetytu), zwiększenie aktywności enzymu wątrobowego AST, zwiększenie stężenia bilirubiny we krwi, zmiany w obrębie paznokci, łysienie, białkomocz, zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi, gorączka. Niezbyt często możliwe: nadżerka rogówki (niekiedy współistniejąca z nieprawidłowym wzrostem rzęs), zapalenie trzustki, reakcje alergiczne (w tym obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka). Rzadko: zapalenie wątroby, rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa i Johnsona, martwica toksyczna rozpływna naskórka (w tym przypadki zakończone zgonem).