Matrifen (fentanyl) – system transdermalny

Co to jest Matrifen?

Opioidowy lek o działaniu przeciwbólowym zawierający fentanyl.

Co zawiera i jak działa Matrifen?

Fentanyl to silnie działający syntetyczny lek przeciwbólowy z grupy opioidów, pobudzający receptory nazywane receptorami µ. Działa ok. 100 razy silniej niż morfina, ponieważ lepiej rozpuszcza się w tłuszczach i łatwiej przenika przez barierę krew-mózg. Podstawowymi efektami jego działania są znieczulenie i uspokojenie. Innymi skutkami pobudzenia receptorów opioidowych µ są: depresja oddechowa (zmniejszenie częstości oddechów i wrażliwości ośrodka oddechowego na dwutlenek węgla), niewielka bradykardia (zmniejszenie częstości uderzeń serca poniżej 50-60 minutę), niewielkie zmniejszenie oporu naczyniowego w naczyniach obwodowych, spowolnienie motoryki przewodu pokarmowego, zmniejszone wydzielanie i zwiększone napięcie mięśniowe (nawet do skurczu) w obrębie zwieraczy przewodu pokarmowego, zwężenie źrenic, hamowanie odruchu kaszlu, uzależnienie fizyczne i euforia. W przeciwieństwie do morfiny i petydyny (substancje z tej samej grupy chemicznej) fentanyl nie powoduje uwolnienia histaminy, substancji odpowiedzialnej za postawanie między innymi obrzęków i świądu. Przeciwbólowe działanie fentanylu związane jest z jego poziomem w osoczu krwi. Na ogół stężenie skuteczne i stężenie, przy którym występuje toksyczność ulegają zwiększeniu wraz z rosnącą tolerancją na opioidy. Zjawisko tolerancji polega na tym, że organizm niejako „przyzwyczaja się” do obecności danej substancji i zachodzi potrzeba podawania coraz większych dawek, aby osiągnąć wcześniejszy efekt. Szybkość rozwoju tolerancji różni się znacznie u poszczególnych pacjentów, dlatego tak ważne jest indywidualny dobór dawki preparatu przez lekarza. Występowanie depresji oddechowej również zależy od zastosowanej dawki fentanylu. Ryzyko wystąpienia tego zjawiska jest niższe u pacjentów poddanych przewlekłej terapii opioidowej, ponieważ u tych osób rozwija się tolerancja organizmu na zmniejszenie częstotliwości oddechów.

Kiedy nie stosować tego preparatu?

Niestety, nawet jeżeli istnieją wskazania do stosowania preparatu, nie zawsze można go stosować. Nie możesz stosować preparatu jeżeli jesteś uczulony (wykazujesz nadwrażliwość) na którykolwiek składnik preparatu. Nie należy stosować preparatu w leczeniu bólu ostrego lub pooperacyjnego ze względu na brak możliwości dostosowania dawki w krótkim czasie oraz związanego z tym ryzyka wystąpienia poważnych i zagrażających życiu zaburzeń oddychania. Ciężkie zaburzenia czynności ośrodkowego układu nerwowego i ciężka depresja oddechowa są przeciwwskazaniem do stosowania preparatu.

Dawkowanie preparatu Matrifen

Preparat ma postać plastrów do naklejania na skórę (system transdermalny). Nie przekraczaj zaleconych dawek ponieważ nie zwiększy to skuteczności działania leku a może zaszkodzić Twojemu zdrowiu i życiu. Jeżeli masz jakiekolwiek wątpliwości dotyczące stosowania preparatu skonsultuj się z lekarzem. Plaster należy naklejać na płaską powierzchnię niezmienionej, nieowłosionej skóry, najlepiej na tułowiu lub na górnej powierzchni ramion; kolejny plaster przyklejać w innym miejscu. Jeżeli wybrane miejsce wymaga oczyszczenia, należy to zrobić za pomocą czystej wody. Nie wolno używać mydła, oliwek, balsamów lub innych substancji, które mogłyby spowodować podrażnienie skóry lub wpływać na jej przepuszczalność. Przed użyciem plastra powierzchnia skóry powinna być całkowicie osuszona. Plastrów nie należy przecinać, nie należy używać przeciętych lub w inny sposób uszkodzonych plastrów. W przypadku małych dzieci, aby zminimalizować możliwość usunięcia plastra przez dziecko, preferowanym miejscem jego przyklejenia jest górna część pleców. Plaster powinien być noszony na skórze przez 72 godziny bez przerwy. Nowy może być przyklejony wyłącznie po zdjęciu poprzedniego plastra i w każdym przypadku musi być on umieszczony w innym miejscu skóry. Przed naklejeniem kolejnego plastra w to samo miejsce powinno minąć kilka dni. Dawkowanie indywidualne. U chorych nieprzyjmujących wcześniej opioidów początkowo 25 μg na godzinę, ocenę skuteczności leczenia można przeprowadzić po 24 godzinach, w razie konieczności lekarz może zadecydować o zwiększaniu dawki w minimalnych odstępach 3 dni (zwykle o 12,5–25 μg na godzinę). U chorych z rozwiniętą tolerancją na opioidy przy przechodzeniu z leczenia doustnego lub pozajelitowego na leczenie przezskórne dawkę ustala się na podstawie dotychczasowego dobowego zapotrzebowania na morfinę. W razie konieczności odstawienia dawkę należy zmniejszać stopniowo, równocześnie zwiększając dawkę innego opioidu po konsultacji lekarzem, ściśle według jego zaleceń. U chorych z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby lekarz może zadecydować o zmniejszeniu dawki. Preparat może być stosowany u dzieci od 2. roku życia, które tolerują opioidy i otrzymują morfinę doustnie w dawce co najmniej 30 μg na dobę.

Czy można stosować Matrifen w okresie ciąży i karmienia piersią?

W okresie ciąży nie stosuj żadnego leku bez konsultacji z lekarzem! Bardzo ważne jest, aby przed zastosowaniem jakiegokolwiek leku w okresie ciąży lub karmienia piersią skonsultować się z lekarzem i wyjaśnić ponad wszelką wątpliwość potencjalne zagrożenia i korzyści związane ze stosowaniem danego leku. Jeżeli jesteś w ciąży lub planujesz ciążę skonsultuj się z lekarzem przed zastosowaniem preparatu. Preparatu nie należy stosować w czasie ciąży, chyba, że lekarz uzna to za bezwzględnie konieczne. Nie należy karmić piersią podczas stosowania preparatu, a także przez 72 godziny po jego odstawieniu.

Jakie działania niepożądane mogą wystąpić?

Jak każdy lek, również Matrifen może powodować działania niepożądane, chociaż nie wystąpią one u wszystkich chorych stosujących ten preparat. Pamiętaj, że oczekiwane korzyści ze stosowania leku są z reguły większe, niż szkody wynikające z pojawienia się działań niepożądanych. Często w trakcie stosowania preparatu działania niepożądane te znikają lub zmniejsza się ich intensywność, ponieważ dla każdego pacjenta dobrana zostaje najbardziej odpowiednia dawka. Bardzo często mogą wystąpić: senność, zawroty głowy, ból głowy, nudności, wymioty, zaparcie. Często mogą wystąpić: nadwrażliwość, jadłowstręt, bezsenność, depresja, lęk, stany splątania, omamy, drżenie, parestezje, zawroty głowy, kołatanie serca, tachykardia, nadciśnienie tętnicze, duszność, biegunka, suchość w ustach, ból brzucha, ból w nadbrzuszu, niestrawność, nadmierne pocenie, świąd, wysypka, rumień, skurcze mięśni, zatrzymanie moczu, uczucie zmęczenia, obrzęki obwodowe, osłabienie, złe samopoczucie, uczucie zimna. Niezbyt często mogą wystąpić: pobudzenie, dezorientacja, nastrój euforyczny, niedoczulica, napady drgawkowe, bradykardia, sinica, niedociśnienie tętnicze, depresja oddechowa, zespół zaburzeń oddechowych, niedrożność jelit, wyprysk, alergiczne zapalenie skóry, choroby skóry, zapalenie skóry, kontaktowe zapalenie skóry, drganie mięśni, zaburzenia erekcji, zaburzenia funkcji seksualnych, odczyn w miejscu podania, objawy grypopodobne, uczucie zmian temperatury ciała, gorączka, nadwrażliwość w miejscu podania, zespół z odstawienia. Rzadko mogą wystąpić: zwężenie źrenic, bezdech, hipowentylacja, częściowa niedrożność jelit, zapalenie skóry w miejscu podania, wyprysk w miejscu podania. Ponadto, z nieznaną częstotliwością, mogą wystąpić: wstrząs anafilaktyczny, reakcje anafilaktyczne, reakcje rzekomoanafilaktyczne, zwolnienie rytmu oddychania.