Metogen SC (metoprolol (bursztynian metoprololu)) – tabl. o przedł. uwalnianiu

Co to jest Metogen SC?

Lek z grupy beta-blokerów powodujący zmniejszenie częstotliwości rytmu serca i siły jego skurczu oraz obniżenie ciśnienia tętniczego.

Co zawiera i jak działa Metogen SC?

Substancją czynną preparatu jest metoprolol. Jest to substancja należąca do grupy leków zwanych beta-blokerami (inna stosowana nazwa to beta-adrenolityki). Działanie tych leków polega na zablokowaniu pewnego typu receptorów, nazywanych receptorami adrenergicznymi typu beta. Receptory adrenergiczne występują na powierzchni komórek nerwowych, mięśniowych lub gruczołowych w licznych tkankach i narządach. W warunkach fizjologicznych pobudzane są przez uwalnianą po aktywacji współczulnego układu nerwowego adrenalinę lub noradrenalinę. Farmakologiczne zablokowanie receptorów beta uniemożliwia ich pobudzenie, a przez to ogranicza skutki działania adrenaliny czy noradrenaliny na tkanki docelowe posiadające receptory beta. Adrenalina powoduje zwiększenie częstotliwości rytmu serca oraz skurcz obwodowych naczyń krwionośnych. Działanie metoprololu, podobnie jak innych leków z tej grupy, prowadzi do zmniejszenia częstotliwości rytmu serca i siły jego skurczu, zmniejszenia objętości wyrzutowej oraz do obniżenia ciśnienia tętniczego. Metoprolol charakteryzuje się wybiórczością w stosunku do receptorów beta 1. Działanie selektywne w stosunku do receptorów beta 1 w sercu zmniejsza ryzyko występowania działań niepożądanych związanych z obwodowym działaniem leku (np. ryzyko zwężenia dróg oddechowych związane z blokowaniem receptorów beta 2 w mięśniach gładkich oskrzeli). W większych dawkach metoprolol może jednak działać również na receptory beta 2. W przypadku metoprololu w postaci o kontrolowanym uwalnianiu stężenia leku w osoczu są bardziej wyrównane niż w przypadku postaci o standardowym uwalnianiu. Dzięki temu uzyskiwana jest większa selektywność w stosunku do receptorów beta 1 i zmniejsza się ryzyko działań niepożądanych związanych z wahaniami i przejściowym zwiększeniem stężenia leku w osoczu.

Kiedy stosować Metogen SC?

Wskazaniem do stosowania preparatu jest: · stabilna, przewlekła, łagodna lub umiarkowana niewydolność serca z zaburzoną czynnością lewej komory (frakcja wyrzutowa lewej komory mniejsza niż 40%) w uzupełnieniu leczenia standardowego inhibitorami konwertazy angiotensyny (inhibitorami ACE) i lekami moczopędnymi oraz, jeśli to wymagane, glikozydami naparstnicy · nadciśnienie tętnicze · dławica piersiowa · zaburzenia rytmu serca przebiegające z szybką czynnością serca, zwłaszcza częstoskurcz nadkomorowy · leczenie podtrzymujące po zawale serca · zespół nadpobudliwości serca (zaburzenia czynności serca z kołataniem serca) · profilaktyka napadów migreny. Wskazaniem do stosowania preparatu u dzieci i młodzieży 6.–18. roku życia jest: · nadciśnienie tętnicze.

Kiedy nie stosować tego preparatu?

Niestety, nawet jeżeli istnieją wskazania do stosowania preparatu, nie zawsze można go stosować. Nie możesz stosować preparatu jeżeli jesteś uczulony (wykazujesz nadwrażliwość) na którykolwiek składnik preparatu lub na inne leki z grupy beta-blokerów. Nie możesz także stosować preparatu jeżeli występuje u Ciebie: · blok przedsionkowo-komorowy II lub III stopnia · nieleczona niewydolność serca (obrzęk płuc, zaburzony przepływ krwi lub niedociśnienie tętnicze) oraz jeżeli stale lub okresowo stosujesz preparaty zwiększające kurczliwość serca (leki aktywujące receptory beta adrenergiczne) · objawowa i istotna klinicznie bradykardia zatokowa (w spoczynku mniej niż 50 uderzeń na minutę) · zespół chorego węzła zatokowego · wstrząs kardiogenny · ciężkie zaburzenia obwodowego krążenia tętniczego · niedociśnienie tętnicze (ciśnienie skurczowe mniejsze niż 90 mm Hg) · nieleczony guz rdzenia nadnerczy (guz chromochłonny) · kwasica metaboliczna · ciężka astma oskrzelowa lub POChP (przewlekła obturacyjna choroba płuc) · podejrzenie zawału serca i częstotliwość rytmu serca mniejsza niż 45 uderzeń na minutę, odstęp PQ w zapisie EKG dłuższy niż 0,24 s lub ciśnienie skurczowe mniejsze niż 100 mm Hg · niewydolność serca i powtarzające się wartości ciśnienia skurczowego poniżej 100 mm Hg lub częstotliwość rytmu serca w spoczynku mniejsza niż 68 uderzeń na minutę (zaleca się badanie przed rozpoczęciem leczenia) a także · jeżeli stosujesz leki z grupy inhibitorów monoaminooksydazy (MAO) · przeciwwskazane jest (z wyjątkiem oddziałów intensywnej terapii) dożylne przyjmowanie leków blokujących kanały wapniowe, takich jak werapamil lub diltiazem lub innych leków o działaniu przeciwarytmicznym (jak dizopiramid). Preparatu nie wolno stosować w ciąży o ile w opinii lekarza nie jest to bezwzględnie konieczne. Nie należy stosować preparatu w okresie karmienia piersią.

Kiedy zachować szczególną ostrożność stosując Metogen SC?

Niektóre choroby i inne okoliczności mogą stanowić przeciwwskazanie do stosowania lub wskazanie do zmiany dawkowania preparatu. W pewnych sytuacjach może okazać się konieczne przeprowadzanie określonych badań kontrolnych. Osoby ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia skurczu oskrzeli powinny zachować szczególną ostrożność. U chorych na astmę oskrzelową lub inne choroby obturacyjne dróg oddechowych może wystąpić zwiększenie oporu w drogach oddechowych. Konieczne może być dodatkowe zwiększenie dawki stosowanych leków rozszerzających oskrzela zgodnie z zaleceniami lekarza. Tabletki o przedłużonym uwalnianiu metoprololu wywierają słabszy wpływ na drogi oddechowe niż tabletki standardowe. Chorzy na cukrzycę powinni zachować ostrożność ponieważ metoprolol może wpływać na stężenie glukozy we krwi oraz maskować objawy hipoglikemii (zmniejszenia stężenia glukozy we krwi), takie jak uczucie kołatania serca, przyspieszenie czynności serca (tachykardia) czy pocenie się. Ryzyko zaburzeń metabolizmu węglowodanów jest jednak mniejsze w przypadku stosowania tabletek o przedłużonym uwalnianiu niż w przypadku stosowania tabletek standardowych lub stosowania nieselektywnych beta-blokerów. W okresie stosowania preparatu możliwe jest nasilenie zaburzeń przewodzenia przedsionkowo-komorowego (ryzyko wystąpienia bloku przedsionkowo-komorowego). Należy zachować ostrożność stosując preparat u chorych na dławicę naczynio-skurczową (Prinzmetala). Preparat może nasilać objawy chorób naczyń obwodowych. U chorych z guzem chromochłonnym nadnerczy przed rozpoczęciem stosowania preparatu oraz w trakcie jego stosowania konieczne jest leczenie mające na celu zablokowanie receptorów alfa-adrenergicznych. Preparat może maskować objawy nadczynności tarczycy. Jeżeli planujesz jakikolwiek zabieg wymagający znieczulenia koniecznie poinformuj lekarza o stosowaniu leku z grupy beta-blokerów. Zwykle w takiej sytuacji nie jest zalecane przerywanie leczenia, ale decyzję podejmie lekarz. Nie należy nagle przerywać stosowania preparatu. Jeżeli wymagane jest zaprzestanie leczenia należy stopniowo (zwykle w okresie co najmniej 2. tygodni) zmniejszać dawkę, ściśle według zaleceń lekarza. Nagłe zaprzestanie leczenia metoprololem może prowadzić do nasilenia objawów niewydolności serca a także do wystąpienia zawału serca i nagłego zgonu. Preparat może zwiększać wrażliwość na alergeny i nasilać reakcje anafilaktyczne oraz powodować zmniejszenie skuteczności działania stosowanej w takich przypadkach adrenaliny. Leki z grupy beta-blokerów mogą zaostrzać objawy łuszczycy lub powodować jej wystąpienie. Ze względu na brak wystarczającego doświadczenie klinicznego należy zachować ostrożność u chorych z niewydolnością serca oraz: · niestabilną niewydolnością serca (klasa IV według NYHA) · zawałem serca lub niestabilną dławicą piersiową w ciągu ostatnich 28 dni · zaburzeniami czynności nerek · zaburzeniami czynności wątroby · po 80. roku życia · przed 40. rokiem życia · wadami zastawek powodującymi istotne zaburzenia hemodynamiczne · kardiomiopatią przerostową zwężającą · podczas lub po operacji kardiochirurgicznej przebytej w ciągu 4 miesięcy przed rozpoczęciem stosowania preparatu. Informacje dodatkowe o pozostałych składnikach preparatu: · preparat zawiera sacharozę; osoby z dziedzicznymi zaburzeniami związanymi z nietolerancją fruktozy lub galaktozy, zespołem złego wchłaniania glukozy–galaktozy lub niedoborem sacharazy–izomaltazy nie powinny stosować preparatu. Czy ten preparat ma wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów? Preparat może powodować zawroty głowy, uczucie zmęczenia i inne objawy, które mogą upośledzać zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługiwania urządzeń/maszyn. Dotyczy to zwłaszcza okresu zwiększania dawki oraz sytuacji, gdy równolegle spożywany jest alkohol.

Dawkowanie preparatu Metogen SC

Preparat ma postać tabletek o przedłużonym uwalnianiu do stosowania doustnego. Tabletki należy przyjmować 1 raz na dobę, najlepiej rano (wyjątkowo w leczeniu dławicy piersiowej lek przyjmuje się wieczorem), niezależnie od posiłku. Tabletki mogą być dzielone na połowy, ale nie należy ich rozgryzać, żuć ani rozgniatać. Tabletki należy połknąć popijając wodą (co najmniej pół szklanki). Nie przekraczaj zaleconych dawek ponieważ nie zwiększy to skuteczności działania leku a może zaszkodzić Twojemu zdrowiu i życiu. Jeżeli masz jakiekolwiek wątpliwości dotyczące stosowania preparatu skonsultuj się z lekarzem. Leczenie jest długotrwałe i wymaga okresowej kontroli lekarskiej. Dawkowanie indywidualnie ustali lekarz; poniżej przedstawiono zwykle zalecane dawkowanie. Dorośli: Stabilna, przewlekła, łagodna lub umiarkowana niewydolność serca z zaburzoną czynnością lewej komory (leczenie skojarzone z innymi preparatami): dawka jest ustalana indywidualnie; leczenie powinno być prowadzone pod ścisłym nadzorem lekarza; leczenie powinno być prowadzone przez lekarza mającego doświadczenie w leczeniu stabilnej objawowej niewydolności serca. Początkowo u chorych z niewydolnością serca klasy III wg NYHA dawka wynosi 11,88 mg 1 raz na dobę w 1. tygodniu leczenia; w 2. tygodniu lekarz może zwiększyć dawkę do 23,75 mg 1 raz na dobę. U chorych z niewydolnością serca klasy II wg NYHA początkowo 23,75 mg 1 raz na dobę w ciągu pierwszych 2. tygodni leczenia. Po 2 tygodniach lekarz zwykle zaleci podwojenie dawki. Dawkę zwiększa się co 2. tydzień do 190 mg 1 raz na dobę lub do największej dawki tolerowanej przez chorego. W długotrwałym leczeniu dawka docelowa wynosi 190 mg 1 raz na dobę (lub jest to największa dawka tolerowana przez chorego). Po każdym zwiększeniu dawki chory powinien pozostawać pod uważną obserwacją. W razie wystąpienia zmniejszenia częstotliwości rytmu serca (bradykardia) i/lub niedociśnienia tętniczego należy niezwłocznie poinformować lekarza, ponieważ konieczne może być zmniejszenie dawki preparatu lub innych leków stosowanych w leczeniu niewydolności serca. Nadciśnienie tętnicze: w łagodnym lub umiarkowanym nadciśnieniu tętniczym 47,5 mg 1 raz na dobę; w razie konieczności lekarz zwiększy dawkę do 95–190 mg na dobę lub dołączy inny lek przeciwnadciśnieniowy. Dławica piersiowa: 47,5–190 mg 1 raz na dobę. W razie konieczności lekarz może dołączyć inne leki stosowane w leczeniu choroby wieńcowej. W tym wskazaniu lek należy przyjmować wieczorem. Zaburzenia rytmu serca: 47,5–190 mg 1 raz na dobę. Leczenie podtrzymujące po zawale serca: 95–190 mg 1 raz na dobę. Kołatania serca spowodowane czynnościowymi zaburzeniami serca (zespół nadpobudliwości serca): 47,5–190 mg 1 raz na dobę. Zapobieganie napadom migreny: 95 mg 1 raz na dobę. Nie ma konieczności dostosowywania dawki u chorych z zaburzeniami czynności nerek. U chorych z ciężką niewydolnością wątroby (np. z zespoleniem żyły wrotnej z żyłą główną dolną) lekarz rozważy zastosowanie zmniejszonej dawki. Nie ma wystarczających danych dotyczących stosowania preparatu u osób po 80. roku życia. Należy zachować szczególną ostrożność podczas zwiększania dawki. Nie należy nagle przerywać stosowania preparatu. Jeżeli wymagane jest zaprzestanie leczenia należy stopniowo (zwykle w okresie co najmniej 2. tygodni) zmniejszać dawkę, ściśle według zaleceń lekarza. Dzieci po 6. roku życia i młodzież: Nadciśnienie tętnicze: początkowo 0,48 mg/kg masy ciała 1 raz na dobę, następnie lekarz może zwiększyć dawkę do 0,95 mg/kg masy ciała, nie przekraczając dawki 47,5 mg 1 raz na dobę; u chorych niereagujących na leczenie lekarz może zwiększyć dawkę do dawki maksymalnej wynoszącej 1,9 mg/kg masy ciała 1 raz na dobę. Nie ma danych dotyczących stosowania dawki większej niż 190 mg 1 raz na dobę u dzieci i młodzieży. Nie ma danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności stosowania preparatu u dzieci do 6. roku życia i nie należy stosować preparatu w tej grupie wiekowej.

Czy można stosować Metogen SC w okresie ciąży i karmienia piersią?

W okresie ciąży nie stosuj żadnego leku bez konsultacji z lekarzem! Bardzo ważne jest, aby przed zastosowaniem jakiegokolwiek leku w okresie ciąży lub w okresie karmienia piersią skonsultować się z lekarzem i wyjaśnić ponad wszelką wątpliwość potencjalne zagrożenia i korzyści związane ze stosowaniem danego leku. Jeżeli jesteś w ciąży lub planujesz ciążę poinformuj o tym lekarza przepisującego receptę na ten lek. Metoprolol może mieć szkodliwy wpływ na przebieg ciąży, rozwój płodu i noworodka. Preparatu nie wolno stosować w ciąży o ile w opinii lekarza nie jest to bezwzględnie konieczne. Tylko lekarz może ocenić stosunek ryzyka do korzyści w Twoim przypadku. Jeżeli lekarz uzna stosowanie preparatu za bezwzględnie konieczne zaleci zachowanie odpowiednich środków ostrożności i konieczne badania kontrolne. Nie należy stosować preparatu w okresie karmienia piersią.

Czy mogę stosować równolegle inne preparaty?

Poinformuj lekarza o wszystkich przyjmowanych ostatnio lekach, również o tych, które są wydawane bez recepty. U osób przyjmujących beta-blokery dożylne podawanie leków blokujących kanały wapniowe, takich jak werapamil lub diltiazem lub innych leków przeciwarytmicznych, takich jak np. dizopiramid jest przeciwwskazane. Należy zachować ostrożność jeżeli preparat jest stosowany równolegle z antagonistami wapnia (preparaty doustne) z grupy werapamilu czy diltiazemu lub z lekami przeciwarytmicznymi – ryzyko zmniejszenia częstotliwości rytmu serca i siły jego skurczu oraz ryzyko wystąpienia znacznego niedociśnienia tętniczego. Należy obserwować chorego pod kątem wystąpienia ww. działań niepożądanych. Przeciwwskazane jest stosowanie preparatu z inhibitorami monoaminooksydazy (inhibitory MAO) takimi jak selegilina czy moklobemid z powodu ryzyka nasilenia działania przeciwnadciśnieniowego oraz ryzyka wystąpienia niebezpiecznego dla życia przełomu nadciśnieniowego. Należy zachować ostrożność jeżeli preparat jest stosowany równolegle z: · lekami przeciwarytmicznymi klasy I (jak np. chinidyna, dizopiramid, lidokaina, fenytoina, flekainid, propafenon) lub amiodaronem – ryzyko nasilenia zburzeń przewodzenia przedsionkowo-komorowego oraz znacznego zmniejszenia siły skurczu mięśnia sercowego; należy unikać równoległego stosowania tych leków u osób z zespołem chorej zatoki lub zaburzeniami przewodzenia przedsionkowo-komorowego · indometacyną i innymi niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi – przeciwnadciśnieniowe działanie beta-blokerów, w tym metoprololu, może ulec osłabieniu · preparatami stosowanymi do znieczulenia – może dojść do nasilenia bradykardii (zmniejszenia częstotliwości rytmu serca) i znacznego niedociśnienia tętniczego (koniecznie należy poinformować lekarza anestezjologa o stosowaniu leku z grupy beta-blokerów) · lekami blokującymi zwoje współczulne (np. trimetafan); konieczne monitorowanie stanu chorego · klonidyną – jeżeli klonidyna jest stosowana równolegle z beta-blokerem i konieczne jest zaprzestanie leczenia należy najpierw przerwać leczenie beta-blokerem na kilka dni przed przerwaniem stosowania klonidyny (nagłe przerwanie stosowania klonidyny w okresie stosowania beta-blokera może powodować znaczny wzrost ciśnienia tętniczego i stanowić zagrożenie życia) · lekami przeciwnadciśnieniowymi i innymi lekami mogącymi obniżać ciśnienie tętnicze (np. nitrogliceryna, leki przeciwdepresyjne, barbiturany, pochodne fenotiazyny, baklofen, amifostyna) – ryzyko nasilenia działania przeciwnadciśnieniowego i niedociśnienia tętniczego · lekami przeciwnadciśnieniowymi o ośrodkowym mechanizmie działania, takimi jak np. rezerpina, klonidyna, metylodopa, moksonidyna, rylmenidyna, guanfacyna – ryzyko zmniejszenia częstotliwości rytmu serca oraz wystąpienia zaburzeń przewodzenia w sercu · glikozydami naparstnicy – ryzyko nasilenia zburzeń przewodzenia przedsionkowo-komorowego oraz zmniejszenia częstotliwości rytmu serca (bradykardii) · lekami sympatykomimetycznymi (w tym adrenalina, noradrenalina, sympatykomimetyki zawarte w kroplach do nosa lub oczu) – istnieje ryzyko znacznego zwiększenia ciśnienia tętniczego · innymi beta-blokerami (w tym stosowanymi miejscowo, takimi jak np. tymolol zawarty w kroplach do oczu stosowanych w leczeniu jaskry) – ryzyko nasilenia ogólnoustrojowego działania preparatu; w przypadku stosowania takiego leczenia skojarzonego chory powinien pozostawać pod ścisłą kontrolą lekarza · insuliną i doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi – możliwe zaburzenie kontroli stężenia glukozy we krwi; beta-blokery, w tym metoprolol, mogą maskować objawy hipoglikemii; należy kontrolować stężenie glukozy we krwi; konieczne może być dostosowanie dawkowania leków przeciwcukrzycowych · adrenaliną – skuteczność działania adrenaliny w leczeniu reakcji anafilaktycznych może być zmniejszona · lidokainą – metoprolol może powodować zmniejszenie wydalania lidokainy · preparatami mającymi wpływ na aktywność układu enzymatycznego cytochromu P450 (a konkretnie na izoenzym 2D6) – ryzyko zmiany stężenia metoprololu we krwi. Do tych preparatów należą między innymi: niektóre leki przeciwdepresyjne takie jak paroksetyna, fluoksetyna, sertralina czy bupropion, leki przeciwpsychotyczne (tiorydazyna, chlorpromazyna, trifluopromazyna, chloroprotyksen), leki przeciwarytmiczne (takie jak propafenon, chinidyna, amiodaron), leki przeciwwirusowe (takie jak rytonawir), leki przeciwhistaminowe (takie jak difenhydramina) a także hydroksychlorochina, terbinafina (lek przeciwgrzybiczy), cymetydyna, ryfampicyna, celekoksyb, hydralazyna.

Jakie działania niepożądane mogą wystąpić?

Jak każdy lek, również Metogen SC może powodować działania niepożądane, chociaż nie wystąpią one u wszystkich chorych stosujących ten preparat. Pamiętaj, że oczekiwane korzyści ze stosowania leku są z reguły większe, niż szkody wynikające z pojawienia się działań niepożądanych. Bardzo często zmniejszenie ciśnienia tętniczego i niedociśnienie ortostatyczne, uczucie zmęczenia. Często: bóle i zawroty głowy, zmniejszenie częstotliwości rytmu serca (bradykardia), zaburzenia równowagi (rzadko połączone z omdleniem), kołatanie serca, zimne dłonie i stopy, duszność wysiłkowa, nudności, biegunka, zaparcia, bóle brzucha. Niezbyt często możliwe: zwiększenie masy ciała, depresja, zaburzenia koncentracji, senność, bezsenność, koszmary senne, zaburzenia czucia takie jak uczucie mrowienia i drętwienia (parestezje), zaostrzenie objawów niewydolności serca, blok przedsionkowo-komorowy I stopnia, wstrząs kardiogenny, ból w okolicy serca, skurcz oskrzeli, wymioty, wysypka, pokrzywka podobna do łuszczycy, nasilenie potliwości, kurcze mięśni, obrzęki. Rzadko: nasilenie utajonej cukrzycy, nerwowość, niepokój, zaburzenia widzenia, suchość oczu, zapalenie spojówek, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia przewodzenia w sercu, nieżyt błony śluzowej nosa, suchość w ustach, zaburzenia czynności wątroby, łysienie, zaburzenia funkcji seksualnych. Bardzo rzadko: małopłytkowość (zmniejszenie liczby płytek krwi), leukopenia (zmniejszenie liczby krwinek białych), zapominanie/osłabienie pamięci, stany splątania, zmiany nastroju, omamy, zaburzenia słuchu, szumy uszne, nasilenie objawów chromania przestankowego lub zespołu Raynauda, nasilenie objawów chorób naczyń obwodowych (możliwa martwica), zaburzenia smaku, zapalenie wątroby, nadwrażliwość na światło, zaostrzenie objawów łuszczycy, zmiany skórne podobne do łuszczycy, bóle stawów, osłabienie mięśni. Beta-blokery mogą maskować objawy hipoglikemii oraz nadczynności tarczycy.