Tartriakson (ceftriakson) – proszek do sporz. roztworu do wstrzykiwań i infuzji

Co to jest Tartriakson?

Lek przeciwbakteryjny stosowany ogólnie. Antybiotyk beta-laktamowy stosowany w leczeniu zakażeń bakteryjnych.

Co zawiera i jak działa Tartriakson?

Substancją czynną preparatu jest ceftriakson. Ceftriakson nie wchłania się z przewodu pokarmowego i dlatego podawany jest w postaci pozajelitowej, 1 raz na dobę. Jest to antybiotyk z grupy cefalosporyn () zaliczany do III generacji tych antybiotyków. Jego działanie polega na hamowaniu syntezy ściany komórkowej bakterii, co uniemożliwia namnażanie się komórek bakteryjnych. Ze względu na strukturę chemiczną ceftriakson zaliczany jest do antybiotyków beta-laktamowych (), których wspólną cechą jest obecność w ich cząsteczce pierścienia beta-laktamowego. Struktura ta jest wrażliwa na działanie enzymów, tzw. beta-laktamaz, wytwarzanych przez niektóre bakterie. Beta-laktamazy obecne w komórkach bakterii mogą powodować rozkład i unieczynnienie cząsteczek antybiotyku i są jedną z przyczyn oporności bakterii na działanie antybiotyków. Ceftriakson jest antybiotykiem opornym na działanie klasycznych bakteryjnych beta-laktamaz. Przenika do większości tkanek i płynów ustrojowych, w tym do płynu mózgowo-rdzeniowego.

Kiedy stosować Tartriakson?

Preparat jest wskazany w leczeniu następujących zakażeń wywołanych przez wrażliwe na ceftriakson bakterie: · zakażenia dolnych dróg oddechowych · zakażenia skóry i tkanek miękkich · zakażenia dróg moczowych · niepowikłana rzeżączka · posocznica · zakażenia kości i stawów · zakażenia w obrębie jamy brzusznej · zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych · borelioza, zwłaszcza późne stadia choroby (np. neuroborelioza) · zapobieganie zakażeniom okołooperacyjnym.

Kiedy nie stosować tego preparatu?

Niestety, nawet jeżeli istnieją wskazania do stosowania preparatu, nie zawsze można go stosować. Nie możesz stosować preparatu jeżeli jesteś uczulony (wykazujesz nadwrażliwość) na którykolwiek składnik preparatu lub na inne antybiotyki z grupy cefalosporyn. Przeciwwskazaniem do stosowania preparatu jest wcześniejsze wystąpienie natychmiastowej i/lub ciężkiej nadwrażliwości na penicylinę lub na inne antybiotyki beta-laktamowe. Preparat jest przeciwwskazany u wcześniaków i noworodków z hiperbilirubinemią lub ze zmniejszoną zdolnością wiązania bilirubiny (ryzyko rozwoju encefalopatii bilirubinowej oraz uszkodzenia mózgu). Preparat jest przeciwwskazany u noworodków leczonych preparatami zawierającymi wapń (ryzyko wytrącania się soli wapniowych i uszkodzenia nerek i płuc, które może prowadzić do zgonu). Domięśniowe podanie preparatu jest przeciwwskazane u niemowląt oraz u kobiet w ciąży i w okresie karmienia piersią.

Dawkowanie preparatu Tartriakson

Preparat ma postać proszku do przygotowania roztworu do wstrzyknięć domięśniowych lub wstrzyknięć czy infuzji dożylnych. Jeżeli masz jakiekolwiek wątpliwości dotyczące stosowania preparatu skonsultuj się z lekarzem. Lekarz dobierze dawkowanie indywidualnie w zależności od wskazania, nasilenia zakażenia, wrażliwości drobnoustrojów i stanu chorego. W pewnych szczególnych grupach pacjentów konieczna jest dodatkowa modyfikacja dawkowania. Dorośli i dzieci po 12. roku życia, o masie ciała większej niż 50 kg: Zwykle stosuje się 1–2 g 1 raz na dobę. W razie zakażeń zagrażających życiu (posocznica, wewnątrzszpitalne zapalenie płuc, bakteryjne zapalenie opon mózgowych) lub umiarkowanej wrażliwości bakterii, lekarz może zwiększyć dawkę do 4 g na dobę. Leczenie niepowikłanej rzeżączki: domięśniowo 250 mg, jednorazowo. Zapobieganie zakażeniom w okresie okołooperacyjnym: 1–2 g na 30–120 minut przed operacją (niekiedy konieczne podanie razem z dodatkowym antybiotykiem). Noworodki od 14. dnia życia, niemowlęta i dzieci do 12. roku życia, o masie ciała mniejszej niż 50 kg: W zależności od ciężkości zakażenia dożylnie 20–75 mg/kg masy ciała 1 raz na dobę (co 24 godziny). W ciężkich zakażeniach stosuje się dawki nie większe niż 80 mg/kg masy ciała. Wyjątkiem jest dawkowanie w zapaleniu opon mózgowych, gdzie stosuje się 100 mg/kg masy ciała 1 raz na dobę (nie więcej niż 4 g na dobę). Wlew dożylny powinien trwać co najmniej 30 minut. U dzieci o masie ciała 50 kg i większej stosuje się dawki jak dla dorosłych. Noworodki do 14. dnia życia: Stosuje się 20–50 mg/kg masy ciała we wlewie dożylnym trwającym co najmniej 60 minut, 1 raz na dobę (co 24 godziny). Nawet w przypadku ciężkich zakażeń (w tym zapalenie opon mózgowych) nie należy przekraczać dawki 50 mg/kg masy ciała na dobę. Zalecenia specjalne: U osób w podeszłym wieku nie ma konieczności modyfikacji dawkowania, pod warunkiem prawidłowej czynności nerek i wątroby. U osób z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny większy niż 10 ml/min), jeżeli czynność wątroby jest prawidłowa, nie ma konieczności modyfikacji dawki. W przypadku skrajnej niewydolności nerek (klirens kreatyniny mniejszy niż 10 ml/min) u dorosłych nie należy przekraczać dawki 2 g na dobę. U osób z niewydolnością wątroby, jeżeli czynność nerek jest prawidłowa, nie ma konieczności modyfikacji dawki. U osób (zarówno dzieci jak i dorosłych) z ciężką niewydolnością nerek i ze współistniejącą niewydolnością wątroby lekarz dostosuje dawkę w zależności od stopnia niewydolności tych narządów i wieku. Konieczna jest regularna kontrola stężenia ceftriaksonu we krwi. U chorych poddawanych dializom nie ma konieczności zwiększania dawki; należy kontrolować stężenia ceftriaksonu we krwi. Ceftriakson nie jest usuwany na drodze dializy. Sposób podawania leku: Preparat zwykle podawany jest dożylnie (iniekcja dożylna trwająca co najmniej 3–5 minut lub wlew dożylny). Domięśniowy sposób podawania leku jest zastrzeżony dla specjalnych sytuacji klinicznych, z zachowaniem specjalnych zaleceń odnośnie sposobu podania. Nie stosować domięśniowo u niemowląt i dzieci poniżej 2. roku życia. Do podań domięśniowych preparat może być podawany z lidokainą (należy wziąć pod uwagę charakterystykę produktu leczniczego lidokaina). Nigdy nie należy stosować preparatu z lidokainą do podań dożylnych. Wstrzyknięcia domięśniowe dawki większej niż 1 g należy podzielić i wstrzykiwać w 2 różne miejsca. Ceftriaksonu nie należy rozpuszczać lub podawać z roztworami zawierającymi wapń (np. roztwór Ringera, roztwór Hartmanna). Preparat może być rozcieńczany i mieszany wyłącznie z produktami leczniczymi wymienionymi w jego charakterystyce. Lekarz określi czas trwania leczenia. Powinno ono trwać co najmniej przez 2–3 dni po ustąpieniu gorączki i objawów zakażenia.

Czy można stosować Tartriakson w okresie ciąży i karmienia piersią?

W okresie ciąży nie stosuj żadnego leku bez konsultacji z lekarzem! Bardzo ważne jest, aby przed zastosowaniem jakiegokolwiek leku w okresie ciąży lub w okresie karmienia piersią skonsultować się z lekarzem i wyjaśnić ponad wszelką wątpliwość potencjalne zagrożenia i korzyści związane ze stosowaniem danego leku. Jeżeli jesteś w ciąży lub planujesz ciążę poinformuj o tym lekarza przepisującego receptę na ten lek. Preparat może być stosowany w ciąży jedynie w przypadku, gdy lekarz po rozważeniu stosunku korzyści do ryzyka uzna to za absolutnie konieczne. Szczególnie wnikliwa ocena stosunku ryzyka do korzyści przez lekarza jest wymagana w I trymestrze ciąży. Ze względu na lidokainę wstrzyknięcia domięśniowe są przeciwwskazane w okresie ciąży i w okresie karmienia piersią. Przed zastosowaniem leku w okresie karmienia piersią skonsultuj się z lekarzem, który oceni stosunek ryzyka do korzyści w Twoim przypadku i podejmie decyzję czy możesz stosować ten lek. Należy zachować szczególną ostrożność; ceftriakson przenika do mleka matki. U niemowlęcia może wystąpić uczulenie, biegunka i zakażenia grzybicze, co wymaga konsultacji lekarskiej.

Czy mogę stosować równolegle inne preparaty?

Poinformuj lekarza o wszystkich przyjmowanych ostatnio lekach, również o tych, które są wydawane bez recepty. W szczególności poinformuj lekarza jeżeli stosujesz: · antybiotyki aminoglikozydowe · leki moczopędne (np. furosemid) · leki o działaniu bakteriostatycznym (np. chloramfenikol, antybiotyki makrolidowe, erytromycyna, tetracykliny, sulfonamidy) · doustne preparaty antykoncepcyjne. Równoległe stosowanie preparatu i antybiotyków aminoglikozydowych lub leków moczopędnych, takich jak furosemid, wymaga zachowania ostrożności ze względu na ryzyko szkodliwego działania na nerki (działanie nefrotoksyczne). Ceftriakson i antybiotyki aminoglikozydowe należy zawsze podawać oddzielnie. Nie należy równolegle stosować preparatu i antybiotyków o działaniu bakteriostatycznym (takich jak np. chloramfenikol, erytromycyna, sulfonamidy, tetracykliny, antybiotyki makrolidowe) ponieważ mogą one wzajemnie osłabiać swoje działanie. Preparat może zmniejszać wchłanianie i skuteczność działania doustnych preparatów antykoncepcyjnych (należy skonsultować się z lekarzem). Probenecyd nie ma wpływu na wydalanie ceftriaksonu przez nerki. Uwaga! Preparat może być rozcieńczany i mieszany wyłącznie z produktami leczniczymi wymienionymi w jego charakterystyce. Ceftriaksonu nie należy rozpuszczać lub podawać z roztworami zawierającymi wapń (np. roztwór Ringera). Preparat jest przeciwwskazany u wcześniaków i noworodków leczonych preparatami zawierającymi wapń. Wpływ ceftriaksonu na wyniki badań laboratoryjnych: Preparat może powodować fałszywie dodatni wynik testu Coombsa (także u noworodków matek, które były leczone cefalosporynami), oraz możliwy fałszywie dodatni wynik testu stwierdzającego galaktozemię (badanie stężenia galaktozy we krwi). Ceftriakson może wpływać na wyniki oznaczeń stężenia glukozy we krwi i w moczu. W przypadku wykonywania tych badań należy poinformować lekarza i osoby odpowiedzialne za przeprowadzenie badań w laboratorium o stosowaniu ceftriaksonu.

Jakie działania niepożądane mogą wystąpić?

Jak każdy lek, również Tartriakson może powodować działania niepożądane, chociaż nie wystąpią one u wszystkich chorych stosujących ten preparat. Pamiętaj, że oczekiwane korzyści ze stosowania leku są z reguły większe, niż szkody wynikające z pojawienia się działań niepożądanych. U wcześniaków i noworodków możliwe jest wystąpienie ciężkich działań niepożądanych w przypadku równoległego dożylnego stosowania preparatu i wapnia, nawet w przypadku odrębnych linii infuzyjnych (osobnych wlewów) i zachowania odstępu czasowego. Działania te, skutkiem wytrącania się soli wapniowych antybiotyku w nerkach i płucach, mogą prowadzić do zgonu. Możliwe jest wystąpienie następujących działań niepożądanych: nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha, jadłowstręt, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie języka, rzadko rzekomobłoniaste zapalenie jelit, eozynofilia, zmniejszenie liczby krwinek białych czyli leukocytów/granulocytów obojętnochłonnych czyli neutrofilów (leukopenia/neutropenia), małopłytkowość, agranulocytoza (bardzo rzadko i zwykle związana ze stosowanie dużej dawki), niedokrwistość hemolityczna, zaburzenia krzepliwości krwi, wydłużenie czasu protrombinowego, fałszywie dodatni wynik testu Coombsa, zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi, skąpomocz, rzadko wytrącanie się osadów w nerkach (najczęściej u dzieci do 3. roku życia leczonych dużymi dawkami lub z dodatkowymi czynnikami ryzyka), obecność krwi w moczu, obecność glukozy w moczu, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (AST, ALT), wytrącanie soli wapniowej ceftriaksonu w pęcherzyku żółciowym u dzieci lub przemijająca kamica pęcherzyka żółciowego u dzieci (zaburzenia te rzadko występują u dorosłych), zapalenie trzustki, bóle i zawroty głowy, zaburzenia równowagi, grzybica dróg rodnych, nadkażenia opornymi drobnoustrojami oraz reakcje nadwrażliwości (wysypka, świąd, pokrzywka, zapalenie skóry, gorączka polekowa). Możliwe także ciężkie reakcje nadwrażliwości typu anafilaktycznego: wstrząs anafilaktyczny, obrzęk naczynioruchowy, a także ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa i Johnsona, rumień wielopostaciowy, martwica toksyczna rozpływna). Jeżeli wystąpią pierwsze objawy którejkolwiek z powyższych reakcji nadwrażliwości należy bezzwłocznie skonsultować się z lekarzem. Po podaniu dożylnym możliwe reakcje miejscowe takie jak np. zapalenie żyły (powolne wstrzyknięcie, dłuższe niż 2–4 min., zmniejsza ryzyko wystąpienia zapalenia), po podaniu domięśniowym: przemijający ból w miejscu wstrzyknięcia.